Wodę odzyskaną z oczyszczonych ścieków będzie można wykorzystać do chłodzenia m.in. elektrowni i elektrociepłowni, przewiduje projekt, którego przyjęcie zarekomendowała w środę sejmowa komisja gospodarki morskiej.
Chodzi o projekt nowelizacji prawa wodnego przygotowany przez posłów KO. Komisja Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej zarekomendowała przyjęcie go z kilkoma poprawkami o charakterze redakcyjnym, zaproponowanymi przez Biuro Legislacyjne Sejmu.
Jak tłumaczyła podczas posiedzenia komisji posłanka KO Magdalena Łośko, głównym celem projektu jest stworzenie podstaw prawnych umożliwiających ponowne wykorzystywanie wody odzyskanej z oczyszczonych ścieków komunalnych do chłodzenia m.in. elektrowni i elektrociepłowni.
Projekt wprowadza definicję „wody odzyskanej ze ścieków komunalnych”. Jak tłumaczył w środę reprezentujący Wody Polskie Andrzej Kulon, „woda odzyskana” to de facto oczyszczone ścieki komunalne, które obecnie trafiają bezpośrednio do rzek lub do ziemi. Natomiast projektowane przepisy pozwoliłyby tę wodę jeszcze raz wykorzystać do chłodzenia np. elektrowni, i dopiero później zrzucić ją do środowiska naturalnego. Projekt zakłada, że ponownie wykorzystana woda ze ścieków byłaby traktowana jako „wody pochłodnicze”, a nie ścieki przemysłowe.
Jak podkreślali posłowie KO i przedstawiciele Wód Polskich, w warunkach niskich stanów wód powierzchniowych, czyli w czasie upałów, zakłady energetyczne mogą mieć problem z poborem wystarczającej ilości wody do chłodzenia instalacji. Wykorzystanie ścieków oczyszczonych daje natomiast możliwość pozyskania chłodziwa z alternatywnego źródła, co jest kluczowe w sytuacjach, gdy w rzekach wody po prostu brakuje. Zastosowanie obiegu zamkniętego z wykorzystaniem ścieków dawałoby więc elektrowniom bezpieczeństwo zasobowe.
Sławomir Wosiński z Wód Polskich argumentował ponadto, że idea projektu zmierza do ograniczenia poboru wody bezpośrednio ze środowiska, co ma wymiar „antysuszowy”. Zaznaczył, że podczas upałów woda w rzekach często osiąga zbyt wysoką temperaturę, by mogła być efektywnie wykorzystana do chłodzenia lub by mogła zostać bezpiecznie (zgodnie z limitami termicznymi) odprowadzona z powrotem do środowiska. Przywołał przy tym przykład elektrowni atomowej Paks na Węgrzech, która z powodu wysokiej temperatury Dunaju zmaga się z problemem pobierania wody na chłodzenie. W związku z tym w sobotę, 27 czerwca, obniżono moce jednego z czterech reaktorów elektrowni Paks. Jak powiedział Wosiński – umożliwienie zakładom skorzystania z wody odzyskanej w obiegu zamkniętym ma pomóc uniknąć takich sytuacji w Polsce.
Zgodnie z projektem noweli wykorzystanie wody odzyskanej ze ścieków ma zostać objęte systemem pozwoleń wodnoprawnych, czyli koncesji przyznawanych przez Wody Polskie. Projekt zakłada przy tym opłatę dla przedsiębiorstw chcących skorzystać z oczyszczonej wody – w wysokości 50 zł na dobę za 1 metr sześcienny maksymalnej ilości wody określonej w pozwoleniu. Środki te mają w całości zasilać przychody Wód Polskich. Jak poinformował Wosiński, opłata ma stanowić ekwiwalent za daninę, którą obecnie płacą firmy pobierające wodę bezpośrednio z rzek.
Projekt przewiduje ponadto odroczenie do 2030 r. momentu wejścia w życie przepisów zaktualizowanego w 2017 r. prawa wodnego, które nakładają nowe obowiązki pomiarowe na przedsiębiorstwa (prywatne i publiczne) pobierające wody powierzchniowe lub podziemne albo wprowadzające ścieki do wód lub do ziemi. Chodzi o konieczność stosowania specjalnych, nowoczesnych przyrządów i systemów służących m.in. do pomiaru ilości i temperatury ścieków przy zrzucie powyżej 0,01 m sześc. na dobę. Przyrządy te mają dostarczyć Wody Polskie na własny koszt, ale przedsiębiorca może też — za zgodą Wód Polskich — wyposażyć się w nie sam. Początkowo przepisy dotyczące nowoczesnych pomiarów miały wejść w życie 2020 r., co zostało kilkukrotnie przedłużone. Najnowsze przepisy mówią o wejściu w życie tych obowiązków od początku 2027 r.
Posłanka Łośko wyjaśniła, że kolejne odroczenie jest konieczne, ponieważ obecnie nie ma przepisów dotyczących specyfikacji urządzeń pomiarowych. Natomiast Wody Polskie potrzebują czasu na przygotowanie tych specyfikacji oraz samych urządzeń, bez których wdrożenie nowych obowiązków pomiarowych „byłoby trudne”.
Wiceprzewodniczący sejmowej komisji Krzysztof Szymański (Konfederacja) określił kolejne odroczenie wejścia tych przepisów w życie „kompromitacją państwa”. – Nie trafia do mnie uzasadnienie, że Wody Polskie nie są przygotowywane finansowo i organizacyjnie do wdrożenia systemu pomiarowego, podczas gdy to samo państwo, kiedy obywatel ma z czymś problem, to już takie wyrozumiałe niestety nie jest. A tutaj widać, że jak instytucja sobie nie radzi, to (państwo – PAP) przeciąga i odkłada wprowadzenie pomiarów, od których zależy jakość wody, która trafia z powrotem do środowiska – stwierdził poseł. (PAP)
