Polski system elektroenergetyczny po raz kolejny został wystawiony na próbę przez falę upałów. Wysokie temperatury zwiększyły zużycie energii, ograniczyły pracę części elektrowni i skłoniły Polskie Sieci Elektroenergetyczne do ogłoszenia okresu przywołania na rynku mocy. Mimo to eksperci uspokajają – bezpieczeństwo dostaw energii nie jest zagrożone. Jednocześnie wskazują, że przed Polską stoi dziś inne wyzwanie: szybki rozwój magazynów energii.
Rynek mocy zadziałał dokładnie tak, jak powinien
We wtorek PSE ogłosiły okres przywołania na rynku mocy w godzinach od 17.00 do 19.00. Powodem było jednoczesne wystąpienie kilku niekorzystnych czynników: wysokiego zapotrzebowania na energię związanego z upałami, niskiej produkcji energii z wiatru oraz ograniczonej dostępności części bloków konwencjonalnych.
Jak podkreśla wiceprezes Forum Energii Tobiasz Adamczewski, uruchomienie rynku mocy nie oznacza zagrożenia dla systemu.
„Po to jest rynek mocy, żeby działał właśnie w takich momentach. Gdyby sytuacja była gorsza, to mamy nadal inne narzędzia w postaci stopni zasilania. Operator nie sięga po stopnie zasilania, co znaczy, że mamy dobrą sytuację” – powiedział PAP Tobiasz Adamczewski.
To istotna różnica w porównaniu z 2015 rokiem, kiedy podczas letnich upałów konieczne było wprowadzenie stopni zasilania i ograniczenie poboru energii przez część odbiorców.
Polska jest dziś lepiej przygotowana
Od tamtego czasu polski system energetyczny znacząco się zmienił. Powstały tysiące megawatów nowych instalacji fotowoltaicznych, które w słoneczne dni pokrywają znaczną część krajowego zapotrzebowania na energię.
Zmodernizowano także wiele elektrowni konwencjonalnych. Część z nich korzysta już z zamkniętych obiegów chłodzenia, dzięki czemu są mniej podatne na skutki suszy i niskiego poziomu wód w rzekach. Mimo że elektrownie w Kozienicach i Połańcu we wtorek ograniczyły pracę z powodu wysokiej temperatury Wisły, nie zagroziło to stabilności krajowego systemu.
Największym wyzwaniem są magazyny energii
Zdaniem Forum Energii Polska wciąż ma jednak poważny deficyt magazynów energii.
Obecnie kraj dysponuje około 2,5 GW mocy magazynowej, licząc razem z elektrowniami szczytowo-pompowymi. Według ekspertów do 2030 roku potrzebnych będzie około 11 GW samych magazynów bateryjnych.
„Jesteśmy więc w trudnym momencie przejścia z takiego systemu, w którym nasza energetyka jest nadal w dużej mierze oparta o moce węglowe, do takiego systemu, w którym głównie będziemy korzystać w miesiącach letnich z fotowoltaiki razem z magazynowaniem energii i pokrywaniem szczytowego zapotrzebowania przez elektrownie gazowe” – ocenił Adamczewski.
Magazyny energii będą odgrywać coraz większą rolę
Ekspert zwraca uwagę, że wraz z rozwojem odnawialnych źródeł energii znaczenie magazynów będzie szybko rosło.
„W przyszłości w okresach przywołania na rynku mocy najprawdopodobniej będą pomagały głównie magazyny energii. Będziemy też mieli energetykę wiatrową na morzu, która powinna dostarczać do systemu energię również w nocy. Energia w godzinach nocnych jest tania i powinna być magazynowana po to, żeby pokrywać wieczorne szczyty zapotrzebowania latem” – podkreślił wiceprezes Forum Energii.
To oznacza, że magazyny energii staną się nie tylko sposobem na lepsze wykorzystanie energii z fotowoltaiki i morskich farm wiatrowych, ale również jednym z najważniejszych elementów zapewniających bezpieczeństwo pracy krajowego systemu elektroenergetycznego.
Transformacja wchodzi w nowy etap
Dzisiejsza sytuacja pokazuje, że Polska coraz lepiej radzi sobie z krótkotrwałymi okresami wysokiego zapotrzebowania na energię. Jednocześnie rozwój odnawialnych źródeł energii sprawia, że równie ważna jak budowa nowych elektrowni staje się inwestycja w infrastrukturę pozwalającą przechowywać energię wtedy, gdy jest jej nadmiar, i wykorzystywać ją w godzinach największego zapotrzebowania.
To właśnie magazyny energii mogą w najbliższych latach stać się jednym z najważniejszych filarów polskiej transformacji energetycznej.
Źródła: PAP, Forum Energii, Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE).
