Europejski gaz podrożał do poziomów niewidzianych od końca 2022 roku. Kontrakty TTF osiągnęły w poniedziałek 97,50 euro za megawatogodzinę. Polska ma niemal pełne magazyny, lecz wysokie ceny na rynku mogą odbić się na przemyśle i ogrzewaniu. Sprawdzamy, co naprawdę oznacza ten skok.
TTF blisko psychologicznej granicy
W poniedziałek 26 października kontrakty terminowe na gaz w holenderskim hubie TTF osiągnęły podczas handlu 97,50 euro za MWh. Było to maksimum sesji, a nie cena zamknięcia. Notowania później cofnęły się poniżej tego poziomu, co pokazuje dużą zmienność rynku.
Za wzrostem stoją obawy o chłodniejszą pogodę, dostępność LNG oraz skutki konfliktu na Bliskim Wschodzie. Zakłócenia żeglugi przez cieśninę Ormuz ograniczają możliwości eksportowe części dostawców. Europa konkuruje o ładunki skroplonego gazu z odbiorcami azjatyckimi.
Polskie magazyny niemal pełne
Według danych Gas Infrastructure Europe opublikowanych 26 października poziom napełnienia magazynów w Unii Europejskiej wynosił około 74,6 procent. Polska osiągnęła około 99,1 procent, Niemcy 61,5 procent, a Holandia 65,2 procent. Dane odnoszą się do wcześniejszej doby gazowej.
Wysoki poziom zapasów poprawia odporność na przejściowe zakłócenia dostaw, ale nie izoluje kraju od cen europejskich. Magazyny mają ograniczoną pojemność i zdolność odbioru gazu, a paliwo trzeba uzupełniać kolejnymi dostawami.
Ile kosztuje gaz po 100 euro?
Cena 100 euro za MWh odpowiada 0,10 euro za kilowatogodzinę samego surowca. Przy przykładowym kursie 4,30 zł za euro daje to 43 grosze za kWh przed kosztami przesyłu, dystrybucji, podatkami i marżami. Jest to ilustracja matematyczna, nie aktualna taryfa dla gospodarstw domowych.
Przemysł kupujący gaz na warunkach powiązanych z rynkiem hurtowym może szybciej odczuć wzrost kosztów. Dotyczy to między innymi produkcji nawozów, chemikaliów, szkła i ceramiki. Skala wpływu zależy jednak od kontraktów, zabezpieczeń cenowych oraz udziału gazu w kosztach zakładu.
Czy rachunki wzrosną zimą?
Nie można bezpośrednio przenosić dzisiejszej ceny TTF na rachunek odbiorcy indywidualnego. Znaczenie mają wcześniej zawarte umowy, zatwierdzone taryfy i terminy ich obowiązywania. Podobnie w ciepłownictwie podwyżka kosztu paliwa nie musi oznaczać natychmiastowej zmiany opłat.
Wysokie ceny gazu mogą również zwiększać koszt wytwarzania prądu w elektrowniach gazowych, szczególnie w godzinach, gdy wyznaczają one cenę na rynku hurtowym. Nie oznacza to jednak jednakowego wzrostu cen energii dla wszystkich odbiorców.
Kluczowe będą temperatury zimą, tempo pobierania zapasów i możliwość sprowadzania LNG. Niemal pełne polskie magazyny są atutem, ale nie gwarancją taniego ogrzewania. Dlatego firmy powinny analizować ryzyko cenowe, a odbiorcy śledzić komunikaty dostawców zamiast traktować chwilowy rekord giełdowy jako zapowiedź konkretnej podwyżki.
Różnica między Polską a średnią unijną pokazuje też, że sytuacja magazynowa nie jest jednolita. Słabiej zapełnione magazyny dużych gospodarek mogą zwiększać konkurencję o dostawy podczas mrozów. Z kolei łagodna zima i poprawa transportu LNG mogłyby ograniczyć presję na ceny w Europie, choć nie ma gwarancji takiego scenariusza.
